 |
|
|
Vahşi Etobur bir Dinozor
| Resim: Vahşi Etobur bir Dinozor (Daha fazla resim için Dinozor bölümüne bakınız) |
| Resim Hakkında Bilgiler: |
Tarih öncesinin efsane canlıları Dinozorlar, günümüzden 65 milyon yıl önce yok olmuşlardır. Bugüne kadar 700 farklı türü sınıflandırılmış olmasına karşın, bu gizemli hayvanların dünyasını tanıma konusunda henüz yolun çok başında bulunmaktayız.
Dinozorlar omurgalı hayvanlardan sürüngenler (Reptilia) sınıfına girerler. Yumurtlayarak nesillerini devam ettirirler. Dinozorların cins adları, çoğunlukla özelliklerinden hareketle belirlenir. Çatal omur, üç boynuzlu yüz gibi. Bazı durumlarda da onları bulan kişi, bulundukları yer ya da üzerlerinde çalışan fosil bilimcinin adını alırlar.
Saurischia’lar ise Theropoda ve Sauropoda diye iki alt takıma ayrılır.
Therapoda Allosaurus; Reptilia (sürüngenler) sınıfı, Saurischia takımının, Therapoda alttakımına ait Allosauridae ailesinin bir cinsidir. Bu alt takım üyeleri iki ayak üzerinde yürüyüp, etle beslenmişlerdir.
Dinozorlar 100 milyon yıldan fazla bir zaman kara hayatına egemen olmuş hayvanlardır. Dinozor, Yunancada korkunç kertenkele anlamına gelen iki sözcüğün birleştirilmesinden oluşturulmuştur. Bunun nedeni, geçmişte bilimadamlarının dinozorları bir cins kertenkele sanmalarıdır. Türkçede yaygın fakat yanlış olarak dinozor diye yazıldığı da olur. Dinozorlar yeryüzünde ilk kez 200 milyon yıl önce göründüler. 65 milyon yıl önce ise, çok sayıda dinozor türünün nesli tükenmişti.
Yeryüzünde çok sayıda dinozor türü bulunmaktaydı. Bunlardan kimi bitkilerle beslenirken, kimi et yiyordu. En kalabalık otcul dinozor türleri, apatosaur ve brachiosaur idi. Bunlar gelmiş geçmiş en büyük hayvanlardı. Örneğin apatosaur 30 ton ağırlık ve 21 metre uzunluğa ulaşabiliyordu.
Diğer otcul dinozorlar, kendilerini etcil dinozorlardan korumaya yarayacak özel silahlara sahipti. Örneğin triceratop, başında üç boynuz taşırken, ankylosaur çıkıntılı kemiklerle korunuyor, stegosaur’un kuyruğunda ise sivri dikenler bulunuyordu.
Etçil dinozorlar, tıpkı insanlar gibi arka ayaklarının üzerinde yürüyorlardı. Tyrannosaur, Carnotaurus gibi bazıları son derece büyükken, compsognathus (yaklaşık 5,5 kg ve 60 cm) gibileri de son derece küçüktü. Bunların daha sonra kuşlara evrimleştiği düşünülür. İlk kuşlardan biri archaeopteryx idi ve kısmen dinozora benziyordu.
Dinozorlarla aynı dönemde pterosaurs gibi uçabilen sürüngenler de vardı, ama bunlar dinozorlarla çok yakından ilgili değildi. Aynı zamanda ichthyosaur ve pleisiosaur gibi çok sayıda yüzebilen sürüngen de vardı. Ama bunlar da dinozorlarla yakın bir ilintiye sahip değillerdi. Dinozorların nasıl yok olduğu bilinememektedir. Bazı bilimadamları göktaşlarının Dünya'ya çarpıp onları yok ettiği görüşündedir.
Allosaurus, Jura döneminin sonu ile Tebeşir devrinin başında yaşamış dinozor türüdür.
Boyunun 5-11 m, ağırlığının 4 tona yakın olduğu sanılan Allosaurus, iki ayağı üstünde yürür, uzun ve ağır kuyruğundan denge sağlamada yararlanırdı. Kısa ön ayaklarının ucundaki dev pençeleri avlarını kolayca parçalamasını sağlardı; başı geniş, yaklaşık 1 m uzunluğundaydı, güçlü çenesi uzun ve sivri dişlerle donanmıştı. Allosaurus'un döneminin en büyük yırtıcı hayvanı olduğu sanılmaktadır.
Carnotaurus (Etçil Boğa) iri bir etoburdu. T-Rex ve Allosaurus'la aynı gruptandı. Çukur bir kafatasına ve gözlerinin hemen üzerinde bulunan kısa boynuzlara sahipti. Uzun ve kaslı bacakları avından daha hızlı olmasın sağlıyordu.7,5 metre uzunluğunda ve 3.5 metre boyunda olabiliyorlardı.
Tyrannosaurus rex, 16 metre boyu ve 6 metre yüksekliği ile dünyada yaşamış en büyük etçil canlı olarak ilgi toplamış, filmlere ve kitaplara konu olmuştur. Filmlerde ve resimlerde yumurtalarından bahsedilmesine rağmen yumurtalarının bugüne kadar bulunmaması üreme ve gelişme konusu tam olarak açıklanamamıştır.
kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Kategori:Dinozorlar |
| Rating: |
4.09 (60 Oy:) |
| Boyut: |
112.0 KB |
|
|
