 |
|
|
Fındık
| Resim: Fındık (Daha fazla resim için Sebze Meyve bölümüne bakınız) |
| Resim Hakkında Bilgiler: |
Fındık (Corylus), huşgiller (Betulaceae) familyasından çalı ve ağaç türlerini oluşturan cins.
Yükseklikleri 3-36 m arasında değişen fındık ağaçlarının almaşık olarak dizilmiş, sivri uçlu, kenarları dişli oval ya da yürek biçiminde tüylü yaprakları ve birevcikli çiçekleri vardır. Kış sonuna doğru yapraklardan önce beliren erkek çiçekler sarı renkte sarkık başaklar (tırtıl), dişi çiçekler ise ortası kırmızı kümeler oluşturur. Yeşil kılıfla sarılı olan yuvarlak ya da yumurta biçimindeki meyvelerinin uzunluğu genellikle 1-4 cm arasında değişir. Köklerini derine salan fındık ağaçları drenajı iyi, gübreli ve killi-kumlu toprakları sever, meyvelerinin olgunlaşma döneminde güneşli ve yağışsız hava ister.
FINDIK VE SAĞLIK
Yağ (oleik asit çoğunlukta olmak üzere), protein, karbonhidrat, vitaminler (vitamin E), mineraller, diyabetik lifler, fitosterol (beta- sitosterol) ve anitoksidant fenoliklerin özel bileşimleri nedeniyle insan beslenmesi ve sağlığı açısından fındık, kuruyemiş çeşitleri arasında önemli bir konuma sahip bulunmaktadır.
Fındığın besleyici ve duyumsal özellikleri, onu gıda ürünleri için benzersiz ve ideal bir malzeme haline getirmektedir. % 60,5 oranında yağ içerdikleri için fındıklar iyi birer enerji kaynaklarıdır.
Birçok araştırmacı, fındık tüketiminin insan beslenmesi üzerine olumlu etkileri olduğunu söylemiştir. Bu etkiler, tekli ve çoklu doymamış yağ asidi (% 82,8 oleik ve % 8,9 linoleik) bakımından zengin olan fındık lipitlerinin yağlı asit profiliyle ilgili olabilir.
Araştırmalar göstermiştir ki doymuş yağ oranının düşük ve tekli doymamış yağ oranının (MUFA) yüksek olduğu beslenme çeşitleri kan lipiti düzeyinin kontrolünde etkili olmaktadır; benzer bir sonuç, koroner kalp rahatsızlığı (CHD) riskinde de olumlu bir etken olabilir. Ayrıca (fındık yağında yüksek oranda bulunan) tekli doymamış yağ oranıyla zenginleştirilmiş beslenme çeşitleri CHD vakalarının azlığı, tansiyon düşüklüğü, toplam kolesterol dengesinde düşüklük, lipoprotein yoğunluğunun (LDL) azaltımı veya tersinin çoğaltımı ve kan trigliserin değerinin düşmesi gibi insanlarda benzer, olumlu etkiler oluşturur.
E vitamini açısından bitkisel yağlardan sonra fındık en iyi ikinci kaynaktır. E vitamini çözülebilir bir lipit fenolik antioksidandır. Fenoliklerin antioksidan aktiviteleri, hidrojen atomlarını bağımsız köklere dönüştürme özelliğinden kaynaklanır. Bu bileşimler bağımsız kökler oluşturabileceği için, diyabetik hastalarda, kanser ve atherosclerosis önlemede potansiyelleri olduğuna inanılmaktadır. E vitamininin antioksidan görevi ve koroner kalp rahatsızlığı ve kanserle olan ilişkisinden dolayı, fındık ve fındık ürünlerini de içeren doğal gıda maddelerine tüketici ve sanayi tarafından olan ilgi artmaktadır.
Her gün sadece 25-30 gr fındık yemek, günlük E vitamini ihtiyacının 100%' ünü karşılamaktadır. Son zamanlarda yapılan araştırmalar göstermiştir ki fındıkta bol miktarda bulunan beta- sitosterol maddesi kolesterolü düşürmek ve kanser (kolon, prostat, göğüs) gibi pek çok hastalığı önlemekte önemli bir rol oynayabilmektedir. Bu husus tümör büyümesini engelleme ve apoptosis uyarımı içinde geçerlidir. Ayrıca, kalsiyum, magnezyum, fosfor ve potasyum başta olmak üzere fındıklar iyi birer mineral kaynağıdır. Tansiyonun dengelenmesinin yanı sıra, sodyum bakımından düşük fakat mineraller bakımından oldukça cömert olan fındığın kemik gelişimi ve sağlığı açısından da önemi büyüktür. Bu minerallerin sağlık açısından olumlu etkileri iyi bilinmektedir.
Fındık ayrıca tüm gerekli amino asitleri ve en gerekli mineralleri de içermektedir. Fındık cystine ve methionine bakımından düşük olan baklagil kökenli gıdalarla birlikte protein kaynağı olarak kullanılabilmektedir. Daha önce de belirtildiği üzere, doğal antioksidanlar bakımından fındık iyi bir kaynaktır. Bu, fındığın ve fındık mamullerinin nutraceutical potansiyelini işaret etmektedir. Sonuç olarak, fındık, günlük dengeli beslenmede hayati bir besin ve katkı maddesidir ve kalp sağlığı açısından da en faydalı nutraceutical maddedir. Günde bir avuç fındık yemek, sizi yukarıda bahsi geçen birçok hastalıktan koruyabilir.
FINDIK KALBE FAYDALI
ABDnin Boston kentindeki Brigham and Womens Hastanesi uzmanları, fındık, fıstık türü kuruyemişin sağlık açısından önemli olan doymamış yağ, magnezyum ve E vitamini içerdiğini hatırlattılar.
Haftada iki avuç veya daha fazla fındık, fıstık türü kuruyemiş tüketenlerde, ani kalp krizi sonucu ölüm riskinin azaldığı saptandı. Dr. Christina Albert ve arkadaşları, 1982 yılında başlattıkları araştırmada, 21 bin erkek doktoru denek olarak kullandılar. Yıllarca süren araştırma sonucunda, fındık, fıstık türü kuruyemişin, aniden meydana gelen ve genellikle ölüme yol açan kalp krizi riskini yüzde 47 oranında azalttığı ortaya çıktı. Ayrıca kuruyemişin, koroner kalp hastalıkları sonucu ölüm riskini de yüzde 30 oranında düşürdüğü gözlendi. Araştırmanın sadece kalp hastalıkları ve kalp krizi sonucu ölümler üzerinde yapıldığı, kuruyemişin kalp hastalıkları üzerindeki etkisinin araştırma kapsamına alınmadığı bildirildi. BALIK DA YARARLI Uzmanlar, kuruyemiş gibi balık tüketiminin de kalp sağlığında önemli rol oynadığını, Akdeniz diyeti dolarak anılan beslenme şeklini tercih edenlerin kalp hastalıklarına yakalanma ihtimalinin daha düşük olduğunu açıkladılar. |
| Rating: |
3.76 (61 Oy:) |
| Boyut: |
17.8 KB |
|
|
