 |
|
|
Karabük'ün coğrafi özellikleri
Yukarıdaki resmi bilgisayarınıza kaydetmek için sağ tıklayıp "Farklı Kaydet"i seçiniz.
| Resim: Karabük'ün coğrafi özellikleri (Daha fazla resim için Karabük bölümüne bakınız) |
| Resim Hakkında Bilgiler: |
Yüzölçümü 4.145 km² olan ve Karadeniz Bölgesi'nin Bati Karadeniz Bölümü'nde yer alan Karabük Ili, 40° 57' ve 41° 34' Kuzey enlemleriyle 32° 04' ve 33° 06' Dogu boylamları arasında yer almaktadır. Yüzölçümünün 4145 km² olup, kuzeyde Bartin (80 km.), kuzeydogu ve doguda Kastamonu (120 km.), güneydoguda Çankiri (195 km.), güneybatida Bolu (130 km.), batida Zonguldak (170 km.) illeriyle komsudur. Ankara'ya 230 km., Istanbul'a 400 km. uzakliktadır.
En önemli akarsuyu Filyos Çayı olan Karabük'ün diger önemli akarsuları ise Araç, Soğanlı ve Eskipazar Çayları'dir. Il merkezinin rakimi 278 metre, merkez ilçenin yüzölçümü ise 704 km²'dir. Il'de cografiyapı engebeli olup büyük düzlükler görülmemektedir. Vadı tabanlarında geniş olmamakla birlikte tarima müsait araziler bulunmaktadır. Nüfusun büyük kismi vadı tabanlarına yakin alanlarda kümelenmiştir.
Ilçeler itibariyla en önemli yükseltiler; Merkez ilçede Keltepe (2000 m), Eskipazar'da Hodulca Dagi (1700 m), Eflani'de Tepe Dag (1043 m), Ovacık'ta Kiraç Tepesi (1400 m), Safranbolu'da Sariçiçek Tepesi (1750 m) ve Yenice'de Keçikiran Tepesi (1400 m) dir.
Il' in Cografi Koordinatları
Enlem
Boylam
Bati ( Danacisayyam Tepe )
41º 08''
32º 04''
Kuzey ( Bakircilar Köyü )
41º 34''
33º 00''
Dogu ( Kuloglu Köyü )
41º 22''
33º 06''
Güney ( Bulduk )
40º 57''
32º 52''
Karabük'ün toplam alanınin 93.020 hektarini tarim toprakları, 271.403 hektarini ormanlar, kalan kismini ise mera, yerleşim yeri ve diger alanlar olusturmaktadır. Bu verilere göre Il'in % 65.48"i ormanlarla kaplidir.
Jeoloji
Karabük'te III. Jeolojik zamanda olusan, kalkerli (kireçtasi) araziler geniş yer kaplar. Kireçtasları arasına killi ve kumlu tabakalar da bulunmaktadır. IV. Jeolojik zamanda (Kuvaterner), Ovacık çevresindeki traverten alanı olusmustur. Vadıler, kuvaternerde akarsuların gelisip, plato yüzeylerini yarmasiyla olusmustur. Safranbolu ve Eflani çevresindeki kalkerli arazi, metamorfizmaya (baskalasim) zengin mermer yatakları olusmustur. Eflani'de mermer dışında, çakmak tasi ve kömür yatakları da bulunmaktadır. Ovacık'ta bol miktarda alçi tasi bulunmakta, ara ara gnays ve bazaltlara da rastlanmaktadır. Yenice'de dolomit ve kuvarsit, Eflani'de kuvarsit yatakları bulunmaktadır.
Yerşekilleri
Karabük, etrafi yüksek tepelerle çevrili, havza karakteri gösterir. Ortalama, 250-500 m. yüksekliğe sahiptir. Kuzeyde daglik alanlardan kaynaklanan tali dereler, sehre dogru tasidikları maddelerle alüvyal dolgu olusturulmustur. Doguda Safranbolu'ya dogru yükselti artarak 600 m.yi bulur. Daglar, Kuzey Anadolu Dagları'nin bir parçasi olduğundan kivrimliyapıdadır ve 2000 m. yüksekligi geçmezler. Kuzeydeki, Sariçiçek Tepesi (1750 m), güneybatidaki Aladaglar (1040 m.) dogudaki Bürnük Tepesi (1143 m.) baslica yüksekliklerdir. Eflani çevresi, küçük akarsularla parçalanmis plato görünümündedir. Ortalama yüksekligi 1130 m. olan Ovacık da vadılerle parçalanmis plato ve düzlükler üzerinde bulunur. Yenice çevresinde ise düzlük ve ovalik alan bulunmayip, engebeli ve yüksek bir araziye sahiptir. Karabük'te büyük düzlük ve ovalar yoktur. Araç ve Soğanlı Çayları'nin kenarinda küçük düzlükler yer alır. başlıcaları, EskipazarÇayı'nin SoğanÇayı'na karistigi alandaki Cemal Ovasi, Eskipazar çevresindeki Hamamli, Sadeyaka ovalarıdir.
Yaylalar
Karabük'te çok sayida yayla vardır. Karabük, Eskipazar, Yenice arasında kalan Sorkun Yaylasi (1650 m.) başlıcalarındandir. geniş bir alana sahip, ormanlarla çevrili yaylada, doga yürüyüsü yapılmaktadır. Safranbolu kuzeyinde Uluyayla ve Sariçiçek Yaylasi, Yenice çevresinde Göktepe Yaylasi, Ovacık çevresinde Bodoroglu ve Karabük'ün çevresindeki Dede Yaylasi ve Avdan Yaylasi önemlidir. Yaylalar genellikle turizm amaçlı kullanılmaktadır. Yayla senlikleri ve doga yürüyüsleri başlıcalarıdir.
Kanyonlar
doğal güzellikteki yerşekillerinden kanyonlar, daha çok Safranbolu'da, kalker (kireçtasi) tabakalarının derin biçimde yarilmasiyla olusmustur. Kanyonların başlıcaları; Incekaya Kanyonu, Düzce (Kirpe) Kanyonu, Tokatli ve Sakaralan'dir. ayrıca, Yenice'deki ŞekerÇayı 6,5 km uzunlugunda, kenarları dik ve yüksek olan Şeker Kanyonu olusturulmustur.
Magaralar
Karabük'te ayrı bir güzelliği olan, çok sayida magara bulunmaktadır. Bunlardan önemli olanlarının basinda, Bulak ve Hizar (Mencilis) Magaraları gelir. Bunlar, turizm değeri olan, karstik olusumlu magaralardir.
Akarsular
Ilin, en önemli akarsuyu, Filyos Irmagidir. Bu irmagin 2 önemli kolu olan Araç ve Soğanlı Çaylaıi il topraklarındaki önemli akarsulardir. Filyos Irmagi, kaynaklandigi yerden, denize dökülünceye kadar degisik isimler alır. Kaynaklandigi yerde Ulusu adıyla bilinen akarsu, Gerede yakınlarında Gerede Suyu, Eskipazar yakınlarında SoÇayı, Araç Çayı'yla birlestiginde Yenice Irmagi adıni alır. DevrÇayı'ni da alan akarsu Filyos Irmagi adıyla Karadeniz'e dökülür. Irmak 288 km. uzunlugundadır.
Göller
Karabük'te büyük doğal göl yoktur. Ovacık'in kuzeyinde Şamlar Köyü yakınlarında Karagöl adında bir krater gölü bulunmaktadır. Eflani'de sulama amaçlı üç gölet yapılmıştır. Bunlar, Bostancilar, Kadıköy, Ortakçilar göletleridir. Sulama dışında buralarda olta balıkçılığı yapılmaktadır. Çevresindeki orman güzelliğiyle beraber, mesire yeri olarak da kullanılmaktadır. ayrıca, Kastamonu yolu üzerinde, Konarı Gölü adıyla küçük bir göl bulunmaktadır.
Kaynak: "http://www.karabuk.bel.tr" |
| Tarih: |
02.04.2007 21:41 |
| Rating: |
3.65 (60 Oy:) |
| Boyut: |
43.7 KB |
|
|
