 |
|
|
Hurma ağacı ve Sahra çölü
Yukarıdaki resmi bilgisayarınıza kaydetmek için sağ tıklayıp "Farklı Kaydet"i seçiniz.
| Resim: Hurma ağacı ve Sahra çölü (Daha fazla resim için Çöl Manzarası bölümüne bakınız) |
| Resim Hakkında Bilgiler: |
Çoğu kıtanın iç kısımlarında çöl bulunur. Sahil bölgelerinden esen rüzgarlar iç kısımlara ulaşamadan nem kaybeder ve yağmur yüklerini bırakırlar. Moğolistan`daki Gobi Çölü ile Afrika`daki Sahra Çölü buna güzel bir örnektir. Diğer bir faktör ise, yağmur-gölge etkisi diye bilinen bir olgudur. Eğer nem yüklü bir hava tabakası bir dağla karşılaşırsa, hava tabakası yukarı doğru hareket eder. Hava yükselirken soğur ve içindeki nem yağmur veya kar olarak, dağın rüzgar alan bu kısmına bırakılır. Hava tabakası dağın diğer tarafına geçtikten sonra alçalmaya başlar. Nem içeriğinin büyük bir kısmını kaybettiğinden, hava tabakası kurudur. Alçalırken ısınmaya başlar ve dağın bu tarafında daha da kuru bir ortam oluşmasına sebep olur. Çöllerin çoğu (kuzey ve güneyde) 15 ve 35. enlemler arasında yer alır. Güneşin ışınları ekvatorda dünyaya dik bir şekilde gelir. Bu ışınlarla ısınan hava yükselmeye başlar. Yükselirken soğur ve nemini yağmur halinde bırakır. Yağmur ormanlarında her gün yağış görülmesinin sebebi budur. Atmosferdeki Coriolis hareketi, hava tabakasının kuzey yarımkürede kuzeye, güney yarımkürede ise güneye hareket etmesine yol açar. Kuru olan bu hava tabakası alçalır, 15-35 kuzey ve güney enlemlerde yere ulaşır ve bu enlemler arasında gördüğümüz çölleri meydana getirir. Çöller ayrıca soğuk su içeren okyanus akıntılarına yakın sahil bölgelerinde de oluşabilir. Bu akıntılar üzerlerinde bulunan havayı soğutur ve nem içeriklerinin azalmasına sebep olurlar. Karadan denize doğru esen rüzgarlar da nemin uzaklaşmasında etkili olur. Sahillere ya kın çöllerde bitki ve hayvanların temel su kaynağı sistir. Çöl Çeşitleri Çöller sıcak çöller, yarı-çorak çöller, kıyı çölleri ve soğuk çöller (kar çölleri) olarak sınıflandırılır. Arabistan, Avustralya, Chihuahua, Kalahari, Monte, Sonora, ve Thar çölleri sıcak çöllerdendir ve ekvatora yakın yerlerde bulunurlar. Atakama, Gobi, Basin, İran, Namib ve Türkistan çölleri soğuk çöllerdir. Çöller sıcak da olsa soğuk da olsa, buralarda yaşayan canlılar su eksikliği ve aşırı ısı değişiklikleri ile birlikte yaşayabilmelidir. Çöl Bitkileri Kaktüsler (Cactaceae) gibi tipik çöl bitkileri çok yıllıktır ve kalın, etli gövde veya yaprakları vardır.
kaynak: ekolojimagazin.com |
| Tarih: |
08.04.2008 17:19 |
| Rating: |
5.00 (6 Oy:) |
| Boyut: |
133.5 KB |
|
|
